Likwidacja przygotowana (ang. pre-pack) jest nową kategorią, nieznaną wcześniej w polskim prawie. Jej istotą jest przedstawienie sądowi upadłościowemu wniosku o zatwierdzenie warunków sprzedaży majątku niewypłacalnego przedsiębiorstwa, wcześniej ustalonych z potencjalnym nabywcą. Zasadniczą zaletą tego rozwiązania jest możliwość realnego wpływu wnioskodawcy na osobę nabywcy, cenę i warunki przejęcia aktywów dłużnika.

Złożenie wniosku

Likwidację przygotowaną reguluje ustawa z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe, w art. 56a i dalszych. Głównym założeniem tego rozwiązania jest przeświadczenie o przewadze możliwości sprzedaży funkcjonującego przedsiębiorstwa, które będzie działać pod zarządem nowego właściciela, nad postępowaniem upadłościowym, które niekiedy trwa bardzo długo.

W celu wszczęcia likwidacji pre-pack należy złożyć w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości firmy według wskazań przepisów Prawa upadłościowego, a do tego wniosku dołączyć wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa, jego części lub niektórych składników. Do tego wniosku musi być dołączony opis i oszacowanie składników, wymienionych we wniosku oraz warunki sprzedaży ze wskazaniem nabywcy i ceny. Opis i oszacowanie winny być sporządzone przez biegłego sądowego. Wniosek może złożyć zarówno dłużnik, jak i wierzyciel; w praktyce działają oni – z oczywistych powodów – w porozumieniu, mimo że wniosek formalnie składa jeden z nich. Dłużnik jest uprawniony do wyboru biegłego z listy biegłych sądowych.

W niektórych okolicznościach sąd jest zobowiązany taki wniosek uwzględnić. Dzieje się tak, kiedy cena sprzedaży jest wyższa niż suma środków możliwych do uzyskania w zwykłym postępowaniu upadłościowym, pomniejszona o koszty postępowania (art. 56c ust. 1 Prawa upadłościowego).

Wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa rozpatrywany jest przez sąd w składzie trzech sędziów zawodowych. Na postanowienie sądu, uwzględniające wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży, przysługuje zażalenie każdemu z wierzycieli.

Jeżeli sąd uwzględni wniosek, wówczas w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zatwierdza warunki sprzedaży, ustalając obligatoryjnie cenę oraz nabywcę. Proponowana cena sprzedaży jest dla sądu wiążąca – nie może jej zmniejszyć ani zwiększyć.

Oczywiście warunkiem koniecznym zatwierdzenia warunków sprzedaży przez sąd jest jednoczesne ogłoszenie upadłości dłużnika. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości czyni wniosek o zatwierdzenie likwidacji przygotowanej bezprzedmiotowym.

Zawarcie umowy sprzedaży

W tym miejscu najlepiej odwołać się do przepisu art. 56e ustawy:

  1. Syndyk zawiera umowę sprzedaży na warunkach określonych w postanowieniu sądu nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, chyba że zaakceptowane przez sąd warunki umowy przewidywały inny termin.
  2. Zawarcie umowy sprzedaży może nastąpić wyłącznie po wpłaceniu przez nabywcę całej ceny do masy upadłości lub po wydaniu syndykowi ceny złożonej wcześniej do depozytu.

 

We wniosku o pre-pack może być zawarte żądanie wydania przedsiębiorstwa nabywcy bezpośrednio po ogłoszenia upadłości dłużnika. Wówczas nabywca powinien dokonać wpłaty pełnej kwoty na rachunek depozytowy sądu, a dowód wpłaty dołączyć do wniosku. Jednak w okresie pomiędzy wydaniem postanowienia przez sąd a jego uprawomocnieniem się i zawarciem umowy sprzedaży nabywca zarządza nabytym przedsiębiorstwem na własne ryzyko i na własną odpowiedzialność.

W ciągu wspomnianych wyżej 30 dni syndyk może złożyć do sądu wniosek o uchylenie lub zmianę postanowienia o zatwierdzeniu warunków sprzedaży, jeżeli po jego wydaniu zaistniały okoliczności, mogące mieć istotny wpływ na wartość składnika majątku, będącego przedmiotem sprzedaży. Na postanowienie uwzględniające wniosek syndyka uczestnicy postępowania upadłościowego mogą złożyć zażalenie.

Po uprawomocnieniu się postanowienia i wydaniu depozytu syndykowi, ten ustala i następnie wykonuje plan podziału środków uzyskanych ze sprzedaży, uwzględniający zabezpieczonego na tym majątku wierzyciela. Z odrębnego funduszu, utworzonego z tych środków, wierzyciel zabezpieczony zaspokajany jest w pierwszej kolejności lub – jeżeli zabezpieczonych na tym majątku wierzycieli jest kilku – z zachowaniem zasad pierwszeństwa obowiązujących między nimi.

Zalety pre-pack

Likwidacja przygotowana ma szereg zalet, wśród których należy wymienić przede wszystkim szybkość postępowania. Przebiega ono niekiedy kilkakrotnie szybciej niż zwykłe postępowanie po złożeniu wniosku o upadłość przedsiębiorstwa. Od złożenia wniosku o zatwierdzenie pre-pack do zawarcia umowy sprzedaży upływa od 4 do 9 miesięcy, podczas gdy klasyczne postępowanie upadłościowe trwa czasem nawet kilka lat. Krótszy okres postępowania przekłada się na wymierne efekty ekonomiczne, bowiem generuje znacznie mniejsze koszty, a cena może być znacznie korzystniejsza niż uzyskana przez syndyka ze sprzedaży masy upadłościowej.

Likwidacja przygotowana jest też korzystna, ponieważ inwestor z pewnością będzie wolał zapłacić za działające przedsiębiorstwo, nabyte ze skutkiem sprzedaży egzekucyjnej, a więc bez starych zobowiązań, oraz bez zabezpieczeń rzeczowych. Z punktu widzenia organizacyjnego i ekonomicznego, istotna jest tez możliwość sprzedaży bez konieczności organizowania przetargu.

Niewątpliwą zaletą pre-packu jest zachowanie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa. Ma to znaczenie dla samego nabywcy, ale także dla kontrahentów przedsiębiorstwa oraz jego pracowników. Zwłaszcza to ostatnie jest ze wszech miar pozytywne z punktu widzenia interesu społecznego.